ترمینال ریلی چیست؟ انواع ترمینال ریلی و راهنمای انتخاب سایز (با جدول ترمینال رعد)
ترمینال ریلی سیم‌های داخل تابلو را مرتب به هم و به تجهیزات وصل می‌کند. در این راهنما می‌خوانید ترمینال پیچی و فشاری کجا بهتر است، ترمینال ارت، دو و سه طبقه، فیوزی، قطع‌شونده آزمون و جریان بالا چه تفاوتی دارند، سایز را از روی سطح مقطع سیم و جریان نامی چطور انتخاب کنید و چرا درپوش، بست و جامپر باید هم‌سری باشد. جدول سایز و جریان ترمینال پیچی رعد هم آمده است.
فهرست مطالب
ترمینال ریلی قطعه‌ای است که روی ریل فلزی داخل تابلو نصب می‌شود و سیم‌ها را مرتب و قابل جدا شدن به هم و به تجهیزات وصل می‌کند. عدد هر ترمینال سطح مقطع سیمی است که در آن بسته می‌شود؛ مثلا RTP4 برای سیم ۴ میلی‌متر مربع است. برای انتخاب چهار چیز را مشخص کنید: اتصال پیچی یا فشاری، سایز و جریان، نقش ترمینال (عبوری، ارت، فیوزی، آزمون) و متعلقات هم‌سری. این راهنما همه را با جدول سایز و جریان ترمینال رعد توضیح می‌دهد؛ های‌برق نمایندگی رسمی رعد در اصفهان است.
ترمینال ریلی در تابلو چه کاری می‌کند؟
سیم‌های بیرون تابلو معمولا مستقیم به کنتاکتور یا رله نمی‌روند؛ اول به ردیف ترمینال می‌رسند و از آن‌جا با سیم‌های داخلی ادامه می‌دهند. این کار اتصال را بدون لحیم و گره، شماره‌دار و قابل باز و بسته شدن می‌کند، عیب‌یابی را ساده می‌کند و بدنه عایق از تماس تصادفی با قسمت برقدار محافظت می‌کند. ترمینال‌ها کنار هم روی ریل استاندارد DIN به عرض ۳۵ میلی‌متر می‌نشینند. ریل در دو ارتفاع ۷٫۵ و ۱۵ میلی‌متر ساخته می‌شود (TH35-7.5 و TH35-15)؛ برای ترمینال‌های معمولی ۷٫۵ رایج‌تر است.
ترمینال پیچی یا فشاری؟
هر دو سیم را محکم نگه می‌دارند؛ فرقشان روش بستن است.
کجا ترمینال پیچی بهتر است؟
در ترمینال پیچی، پیچ سیم را زیر صفحه فلزی فشار می‌دهد. پیچی را برای این موارد بگیرید:
- سایز بزرگ: سری پیچی RTP رعد تا ۱۵۰ میلی‌متر مربع و ترمینال جریان بالای RTB تا ۲۴۰ می‌رسد، ولی سری فشاری رعد تا ۱۶ است.
- کار در محل پروژه: اتصال با پیچ‌گوشتی معمولی بسته می‌شود و محکم بودن آن را با گشتاور می‌شود کنترل کرد.
پیچ را با گشتاور توصیه‌شده سازنده ببندید؛ پیچ شل اتصال را گرم می‌کند.
کجا ترمینال فشاری (پوش این) بهتر است؟
در ترمینال فشاری فنر سیم را نگه می‌دارد. سیم مفتولی یا سیم افشان وایرشودار را می‌شود بدون پیچ‌گوشتی در ترمینال فشار داد. مزیت‌ها:
- سرعت: در تابلوی سری‌ساز، ردیف‌های بزرگ سریع‌تر سیم‌کشی می‌شود.
- لرزش: اتصال فنری معمولا سفت‌کاری دوباره نمی‌خواهد و در محیط لرزان رایج است؛ برای تابلوی روی ماشین لرزان، مشخصات لرزش همان مدل را از سازنده بپرسید.
محدودیت اصلی سایز است: سری فشاری RPIT رعد از ۲٫۵ تا ۱۶ میلی‌متر مربع است. خلاصه: برای تابلوی فرمان با سایز ۲٫۵ تا ۱۶ و تعداد زیاد، فشاری؛ برای سایز بالا، پیچی. هر دو را می‌شود روی یک ریل گذاشت، ولی جامپر و درپوش هرکدام جداست.
انواع ترمینال ریلی بر اساس کار
ترمینال عبوری یک‌طبقه
سیم از یک طرف وارد و از طرف دیگر خارج می‌شود. سری RTP (پیچی) و RPIT (فشاری) رعد از این نوع‌اند. RTP رعد از ۲٫۵ تا ۱۰ در ۹ رنگ، از ۱۶ تا ۵۰ در ۷ رنگ و از ۷۰ تا ۱۵۰ در آبی، طوسی و مشکی عرضه می‌شود. در لیست قیمت هر سایز و رنگ ردیف جدا دارد، پس رنگ را هنگام سفارش بگویید.
ترمینال ارت (PE) و زمین کردن ریل
ترمینال ارت سیم حفاظتی را وصل می‌کند و معمولا سبز-زرد است. رعد سری پیچی RET را از ۲٫۵ تا ۳۵ و سری فشاری RPET را از ۲٫۵ تا ۱۶ دارد. این ترمینال‌ها معمولا با یک قطعه فلزی زیر خود با ریل تماس الکتریکی می‌گیرند، پس ریل هم بخشی از مسیر ارت می‌شود و باید به زمین وصل باشد:
- ریل را فلز به فلز یا با یک هادی حفاظتی جدا به شین ارت تابلو وصل کنید؛ رنگ و پوشش عایق زیر ریل این اتصال را قطع می‌کند.
- سایز هادی ارت را طراح تابلو طبق استاندارد تعیین می‌کند؛ ترمینال ارت را هم‌سایز آن بگیرید.
- سیم ارت را فقط در ترمینال ارت ببندید.
ترمینال دو و سه طبقه
ترمینال دو یا سه طبقه روی همان عرض، دو یا سه مدار جدا می‌گذارد و در تابلوی پرسیم جا باز می‌کند. بیشتر برای سنسورها (۲۴ ولت، صفر و سیگنال) به کار می‌رود. رعد DRTP و TRTP پیچی و DPIT فشاری دارد. ولتاژ نامی را جدا نگاه کنید: ولتاژ نامی DRTP4 برابر ۵۰۰ ولت و TRTP4 برابر ۴۰۰ ولت است، ولی RTP4 برابر ۸۰۰ ولت. ولتاژ مدار نباید از ولتاژ نامی ترمینال بیشتر باشد.
ترمینال فیوزی
این ترمینال یک فیوز استوانه‌ای کوچک دارد و شاخه‌های کوچک، مثل تغذیه ۲۴ ولت سنسورها، را روی همان ردیف حفاظت می‌کند. RFT5 رعد فیوز ۵×۲۰ می‌گیرد، برای سیم ۴ میلی‌متر مربع است و ۶٫۳ آمپر اعلام شده؛ فیوز بزرگ‌تر از این مقدار در آن نگذارید. مدل چراغ‌دار (LED) هم برای ۲۴ تا ۴۸ و ۱۱۰ تا ۲۲۰ ولت دارد.
ترمینال قطع‌شونده آزمون
با باز کردن یک لینک یا اهرم، مدار را بدون درآوردن سیم قطع می‌کند و جایی برای وصل ابزار تست دارد. نکته ایمنی برای مدار ترانس جریان (CT): ثانویه CT را وقتی از اولیه آن جریان می‌گذرد هرگز بدون اتصال کوتاه باز نکنید، چون دو سر ثانویه باز ولتاژ بالا و خطرناک می‌سازد. پیش از باز کردن لینک، ثانویه را اتصال کوتاه کنید؛ برای برگرداندن مدار هم اول لینک را ببندید و بعد اتصال کوتاه را بردارید. این کار را فقط فرد آموزش‌دیده انجام دهد.
رعد این گروه را در سایز ۶ دارد (مثلا RSTT6 با ۴۱ آمپر و ۴۰۰ ولت) و لینک متحرک و تست سوکت هم دارد. مناسب بودن هر مدل برای مدار CT را پیش از خرید با مشاور فنی ما و کاتالوگ رعد بررسی کنید.
ترمینال دیودی و مقاومتی
این‌ها ترمینال سایز ۲٫۵ هستند که قطعه الکترونیکی در کپ خود دارند. دیود کنار کویل رله یا شیر برقی جریان مستقیم جهش ولتاژ لحظه قطع را محدود می‌کند؛ دیود قطب دارد و اگر وارونه بسته شود، تغذیه را اتصال کوتاه می‌کند. مقاومت در مدار سیگنال کاربرد دارد. مقدار قطعه را از کاتالوگ بخوانید.
ترمینال جریان بالا
رعد RTB را در ۷۰، ۹۵، ۱۵۰ و ۲۴۰ میلی‌متر مربع با ۱۹۲، ۲۳۲، ۳۰۹ و ۴۱۵ آمپر دارد. کاور آن جدا فروخته می‌شود، پس هنگام سفارش کاور را هم بنویسید. کابل را در این ترمینال‌ها معمولا با کابلشو می‌بندند؛ کابلشو در نمایندگی DeDe و سرسیم حلقوی در دسته سرسیم حلقوی است.
انتخاب سایز ترمینال: عدد، جریان و وایرشو
- سایز سیم را از جریان مدار، طول مسیر و دمای داخل تابلو تعیین کنید (راهنمای انواع سیم و کابل).
- ترمینال هم‌عدد سیم را بگیرید: سیم ۴ میلی‌متر مربع، ترمینال سایز ۴.
- جریان نامی ترمینال را در جدول ببینید؛ از جریان کلید یا فیوز حفاظت‌کننده آن مدار کمتر نباشد.
| مدل | سطح مقطع سیم | جریان نامی |
|---|---|---|
| RTP2.5 | ۲٫۵ میلی‌متر مربع | ۲۴ آمپر |
| RTP4 | ۴ میلی‌متر مربع | ۳۲ آمپر |
| RTP6 | ۶ میلی‌متر مربع | ۴۱ آمپر |
| RTP10 | ۱۰ میلی‌متر مربع | ۵۷ آمپر |
| RTP16 | ۱۶ میلی‌متر مربع | ۷۶ آمپر |
| RTP25 | ۲۵ میلی‌متر مربع | ۱۰۱ آمپر |
| RTP35 | ۳۵ میلی‌متر مربع | ۱۲۵ آمپر |
| RTP50 | ۵۰ میلی‌متر مربع | ۱۵۰ آمپر |
| RTP70 | ۷۰ میلی‌متر مربع | ۱۹۲ آمپر |
| RTP95 | ۹۵ میلی‌متر مربع | ۲۳۲ آمپر |
| RTP150 | ۱۵۰ میلی‌متر مربع | ۳۰۹ آمپر |
جریان ترمینال فشاری RPIT در سایزهای هم‌عدد همین است: ۲٫۵ با ۲۴، ۴ با ۳۲، ۶ با ۴۱، ۱۰ با ۵۷ و ۱۶ با ۷۶ آمپر. ولتاژ نامی را هم با ولتاژ مدار مقایسه کنید: ولتاژ نامی RTP2.5 برابر ۵۰۰ ولت، RTP4 تا RTP10 برابر ۸۰۰ ولت و RTP16 به بالا ۱۰۰۰ ولت است. این‌ها مقدار نامی سازنده است؛ در تابلوی بسته و گرم، ترمینال را روی جریان نامی کامل بار نکنید و حاشیه بگذارید.
یک سایز ترمینال برای هر سیمی نیست: هر ترمینال بازه سیم مجاز دارد، سیم خیلی نازک خوب بسته نمی‌شود و سیم کلفت‌تر جا نمی‌افتد. در هر نقطه اتصال یک سیم ببندید، مگر سازنده دو سیم را مجاز کرده باشد؛ در آن صورت از وایرشو دوبل هم‌سایز استفاده کنید.
سیم افشان را با وایرشو ببندید تا رشته‌ها پخش نشوند. وایرشو هم‌سایز سیم بگیرید و آن را با انبر پرس مخصوص وایرشو پرس کنید. سیم افشان را قلع‌اندود نکنید، چون قلع زیر فشار پیچ کم‌کم جابه‌جا می‌شود و اتصال را شل می‌کند. وایرشو در دسته وایرشو تکی روکش‌دار و دسته وایرشو دوبل روکش‌دار است.
متعلقات ترمینال: چرا باید هم‌سری باشد؟
ردیف ترمینال بدون این قطعه‌ها کامل نیست:
- درپوش انتهایی (EP): سمت باز آخرین ترمینال را می‌بندد تا قسمت برقدار لخت نماند.
- پارتیشن (P): گروه‌ها یا ولتاژهای مختلف را از هم جدا می‌کند.
- بست انتهایی (EB): ردیف را روی ریل نگه می‌دارد تا سر نخورد.
- جامپر: چند ترمینال کنار هم را به هم وصل می‌کند؛ رعد جامپر ثابت (CC)، شانه‌ای (BC) و مخصوص ترمینال فشاری (BS) دارد.
- شماره و مارکینگ: شماره ترمینال (NS)، نوار مارکینگ و نگهدارنده لیبل.
هر سری و هر سایز عرض و شکل خودش را دارد. در لیست رعد جامپر ثابت برای هر سایز از ۲٫۵ تا ۱۵۰ کد جدا دارد و درپوش ترمینال پیچی، دو طبقه و سوئیچی هم یکی نیستند. جامپری که کامل جا نیفتد در محل تماس گرم می‌شود و درپوش نامناسب قسمت برقدار را باز می‌گذارد. پس درپوش و جامپر را از همان سری و سایز با کد سفارش دهید و کد بست انتهایی را هم چک کنید.
استانداردهایی که کنار ترمینال می‌بینید
رعد ترمینال‌هایش را با این استانداردها معرفی کرده است:
- استاندارد IEC 60947-7-1 الزامات ترمینال‌های ریلی سیم مسی را مشخص می‌کند؛ رعد آن را برای RTP و RPIT ذکر کرده است.
- استاندارد IEC 60947-7-2 مخصوص ترمینال‌های هادی حفاظتی (ارت) است؛ رعد آن را برای RET و RPET ذکر کرده است.
- استاندارد IEC 60947-7-3 مخصوص ترمینال‌های فیوزی است؛ رعد آن را برای RFT5 ذکر کرده است.
- استاندارد IEC/EN 60079-7 روش «ایمنی افزایش‌یافته» (Ex e) را برای تجهیزات محیط گاز و بخار قابل انفجار تعریف می‌کند؛ رعد آن را برای RTP ذکر کرده است.
این‌ها ادعای سازنده است و ذکر یک استاندارد برای یک سری، تابلو را به‌خودی‌خود برای محیط قابل انفجار مجاز نمی‌کند. اگر تابلو باید در پروژه رسمی یا محیط قابل انفجار قبول شود، گواهی مدل مشخص را از رعد بخواهید؛ فایل گواهی‌ها در بخش دانلود سایت رعد هست.
صفحه هر خانواده ترمینال رعد در فروشگاه، با جدول همه کدها: ترمینال ریلی پیچی سری RTP، ترمینال فشاری سری RPIT، ترمینال ارت RET و RETN و ترمینال دو و سه طبقه. همه را در دسته ترمینال ریلی هم می‌بینید.
خرید ترمینال رعد
به علت نوسان قیمت‌ها فروش آنلاین این محصول در حال حاضر امکان‌پذیر نیست؛ ترمینال رعد در نمایندگی رسمی رعد در اصفهان با تماس تلفنی یا پیش‌فاکتور فروخته می‌شود.
قیمت روز را تلفنی بپرسید؛ فایل لیست رعد در صفحه لیست قیمت رعد و معرفی برند در صفحه برند رعد است. برای پیش‌فاکتور تابلو کد سری، سایز، رنگ و تعداد را با درپوش، بست و جامپر بنویسید و از صفحه تماس با ما بفرستید؛ مشاوره فنی پیش از خرید رایگان است. ارسال به سراسر ایران با تیپاکس و به‌صورت پس‌کرایه است. در اصفهان دریافت حضوری از فروشگاه رایگان است و پرداخت در محل با هماهنگی تلفنی ممکن است؛ نشانی فروشگاه در صفحه نمایندگی آمده است.
پرسش‌های پرتکرار درباره ترمینال ریلی
ترمینال پیچی بهتر است یا فشاری؟
هیچ‌کدام همیشه بهتر نیست. فشاری برای ردیف‌های تکراری سیم‌کشی در سایز ۲٫۵ تا ۱۶ سریع‌تر است؛ پیچی سایزهای بزرگ‌تر را پوشش می‌دهد و در محل پروژه با پیچ‌گوشتی معمولی و گشتاور مشخص بسته می‌شود.
ترمینال سایز ۴ چند آمپر است؟
طبق جدول رعد، RTP4 و RPIT4 هر دو ۳۲ آمپر اعلام شده‌اند. جریان مجاز خود سیم ۴ میلی‌متر مربع به شرایط نصب بستگی دارد و حفاظت مدار را باید برای سیم انتخاب کرد.
برای سیم افشان وایرشو لازم است؟
بله، همیشه توصیه می‌شود، به‌ویژه در ترمینال فشاری؛ در ترمینال پیچی هم رشته‌ها را با وایرشو جمع کنید.
ترمینال RTP رعد یعنی چه؟
سری RTP ترمینال ریلی پیچی یک‌طبقه رعد است و عدد بعد از آن سطح مقطع سیم است. این سری ۱۱ سایز از ۲٫۵ تا ۱۵۰ میلی‌متر مربع دارد.
جامپر و درپوش یک سری روی سری دیگر هم می‌خورد؟
لزوما نه؛ این را فرض نکنید. جامپر و درپوش را از همان سری و سایز ترمینال بگیرید و کد را با کارشناس ما چک کنید.